Cách bảo quản thẻ bài ở khí hậu nhiệt đới: độ ẩm, nhiệt độ và thói quen đúng
Bởi Édouard Quere · Đăng ngày
Ở Việt Nam, Thái Lan và khắp Đông Nam Á, không khí nóng và ẩm gần như quanh năm. Dễ chịu với chúng ta, nhưng không hề dễ chịu với một tấm thẻ làm bằng giấy bìa.
Thẻ bị cong vênh, thẻ holo bị uốn, hay một đốm nhỏ xuất hiện: những lỗi này thường đến từ khí hậu chứ không phải do cầm nắm. Chúng có thể làm mất một hoặc nhiều điểm khi chấm điểm. Đây là cách tránh chúng với dụng cụ đơn giản, rẻ tiền.
Vì sao khí hậu nhiệt đới làm hỏng thẻ
Một tấm thẻ gồm nhiều lớp giấy dán vào nhau. Giấy hút hơi ẩm trong không khí và nở ra một chút, rồi co lại khi không khí khô. Lặp đi lặp lại, chuyển động này cuối cùng làm thẻ biến dạng.
- Cong vênh: thẻ gợn sóng hoặc cong lại. Thẻ holo và thẻ bóng bị nặng nhất, vì mặt trước phủ bóng không phản ứng giống mặt sau bằng giấy.
- Đốm và nấm mốc: trong hộp kín bị ẩm, những chấm nhỏ có thể xuất hiện, nhất là ở mặt sau thẻ.
- Thẻ dính nhau: lớp bóng có thể dính vào thẻ bên cạnh hoặc vào bao thẻ khi trời rất nóng ẩm.
- Phai màu: ánh nắng trực tiếp làm mực phai chỉ trong vài tuần, kể cả sau cửa kính.
Mùa mưa, khoảng từ tháng 5 đến tháng 10, là lúc rủi ro nhất. Nhưng ngay cả mùa khô, phòng không có điều hòa vẫn thường rất ẩm.
Điều kiện phù hợp cho thẻ của bạn
Mục tiêu không phải là kho bảo tàng, chỉ cần tránh các mức cực đoan và nhất là những thay đổi đột ngột.
- Độ ẩm: khoảng 40 đến 55%. Một ẩm kế điện tử nhỏ, giá rẻ, cho bạn biết độ ẩm hiện tại.
- Nhiệt độ: phòng mát và ổn định, tránh nắng và các thiết bị tỏa nhiệt.
- Ánh sáng: tránh nắng trực tiếp. Một ngăn trong tủ tốt hơn tủ trưng bày cạnh cửa sổ.
- Ổn định: phòng hơi ẩm nhưng ổn định tốt hơn phòng ngày nào cũng đổi từ điều hòa lạnh buốt sang 35 °C.
Dụng cụ cơ bản cho từng thẻ
- Bao thẻ mềm (penny sleeve): lớp bảo vệ đầu tiên, chống bụi và trầy xước. Đưa thẻ vào nhẹ nhàng, không ấn vào góc.
- Toploader hoặc bao bán cứng: cho thẻ có giá trị. Thẻ đã nằm trong bao mềm sẽ không xê dịch và không thể bị gập.
- Túi zip nhỏ (team bag): bọc ngoài toploader, thêm một lớp chắn ẩm và bụi.
- Album (binder): chọn trang không có PVC, mở bên hông, và đừng nhét hai thẻ vào một ô. Đặt album đứng, đừng để nằm dưới chồng sách.
Tránh dùng dây thun buộc xấp thẻ: dây thun làm hằn cạnh và chảy dính khi trời nóng.
Hộp kín và gói hút ẩm silica
Với cả bộ sưu tập, cách hiệu quả nhất là hộp nhựa có nắp kín, bên trong đặt gói hút ẩm silica gel. Silica hút hơi ẩm trong không khí bị giữ trong hộp.
- Đặt một hoặc hai gói mỗi hộp, không để chạm trực tiếp vào thẻ.
- Thay hoặc sấy khô thường xuyên: nhiều loại gói đổi màu khi đã no ẩm.
- Đóng hộp trong phòng có điều hòa, khi không khí đã khô; nếu không bạn sẽ nhốt hơi ẩm cùng với thẻ.
- Đặt thêm một ẩm kế nhỏ trong hộp để kiểm tra độ ẩm luôn ổn định.
Hộp giày bằng bìa giấy không chống ẩm được: bìa giấy hút nước giống hệt thẻ của bạn.
Những lỗi thường gặp nhất
- Để thẻ trong xe hơi: dưới nắng, trong xe nóng như lò nướng, lớp bóng có thể biến dạng chỉ trong một buổi chiều.
- Để hộp dưới sàn hoặc sát tường ngoài: đó là nơi hơi ẩm và nước thấm đến trước tiên, nhất là khi có bão.
- Lấy thẻ lạnh từ phòng điều hòa rồi mở ra ở ngoài: hơi nước sẽ đọng trên thẻ. Để hộp đóng kín trở về nhiệt độ phòng rồi mới mở.
- Cầm thẻ khi tay ướt mồ hôi: lau khô tay và cầm thẻ ở cạnh.
- Mở booster rồi để thẻ ngoài không khí nhiều ngày: cho ngay những thẻ đẹp vào bao.
Thẻ đã bị cong: làm gì bây giờ?
Thẻ cong nhẹ đôi khi có thể đỡ hơn khi trở lại không khí khô hơn. Cho thẻ vào bao và toploader, đặt trong hộp có gói silica, rồi chờ vài ngày.
Đừng cố ép phẳng dưới sách nặng, bằng bàn là hay máy sấy tóc: bạn có thể làm hằn bề mặt hoặc tách các lớp giấy, và một nếp gập nghiêm trọng hơn nhiều so với độ cong.
Khi chấm điểm, chúng tôi chấm thẻ đúng như lúc nhận được. Thẻ còn cong hoặc có vết ẩm có thể bị trừ điểm bề mặt. Chúng tôi không bao giờ sửa hay ép thẻ: thẻ bị ép cũng sẽ bị bất kỳ công ty chấm điểm nghiêm túc nào từ chối.
Còn khi thẻ đã được chấm điểm?
Hộp cứng bảo vệ thẻ khỏi va đập, bụi và dấu tay, nhưng không chống được nắng. Hãy cất thẻ đã chấm điểm theo chiều đứng, trong hộp hoặc ngăn kéo, tránh ánh sáng trực tiếp.
Số chứng nhận của mỗi thẻ TGP cho phép xem ảnh và điểm trực tuyến: nếu một ngày thẻ bị hỏng hoặc thất lạc, bạn vẫn có bằng chứng về tình trạng thẻ lúc chấm điểm.
Gửi thẻ đi chấm điểm an toàn
- Mỗi thẻ trong một bao mềm, rồi cho vào toploader hoặc bao bán cứng.
- Các bao cho vào túi zip, kèm một gói silica nếu có.
- Tất cả trong hộp hoặc phong bì cứng, chèn kỹ để không xê dịch.
- Tránh để gói hàng nằm hàng giờ dưới mưa hay nắng: mang thẳng ra bưu điện.
Trang Đặt hàng và trang Phương pháp của chúng tôi hướng dẫn cách chuẩn bị và gửi thẻ, từng bước một.
Câu hỏi thường gặp
- Độ ẩm bao nhiêu là lý tưởng để bảo quản thẻ?
- Khoảng 40 đến 55%, trong phòng mát và ổn định. Một ẩm kế điện tử giá rẻ là đủ để theo dõi.
- Chỉ dùng gói silica có đủ không?
- Gói silica hiệu quả trong hộp đóng kín. Trong album để mở hoặc hộp giấy, chúng nhanh chóng no ẩm từ không khí trong phòng.
- Thẻ bị cong vẫn có thể được điểm cao không?
- Một độ cong rất nhẹ không phải lúc nào cũng ngăn được điểm cao, nhưng biến dạng thấy rõ hoặc vết ẩm sẽ làm giảm điểm bề mặt. Chúng tôi chấm thẻ đúng như khi nhận.
- Có cần bật điều hòa trong phòng cất thẻ không?
- Không bắt buộc. Hộp kín có gói silica, cất tránh nắng, đã bảo vệ rất tốt. Điều hòa có ích, miễn là tránh nhiệt độ thay đổi quá lớn.
Tóm lại: bao mềm, toploader, hộp kín và gói silica, tránh nắng và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Thẻ của bạn sẽ giữ được tình trạng, và cả điểm số. Tại TGP, giá chỉ từ 384 ฿ (≈ 293.000 ₫) mỗi thẻ.
Sẵn sàng chấm điểm thẻ của bạn?
Bắt đầu đặt hàng